Πρόγραμμα Εορτασμού Ιεράς Μονής Φανερωμένης Λευκάδος

               

Τό Ψυχοσάββατο της Πεντηκοστής...

Ποιά εἶναι τα Ψυχοσάββατα;

Μέσα στην ιδιαίτερη μέριμνά της για τούς κεκοιμημένους η αγία Ορθόδοξη Εκκλησία μας έχει καθορίσει ξεχωριστή ημέρα της εβδομάδος γι’ αυτούς, το Σάββατο.

Όπως η Κυριακή είναι η ημέρα της αναστάσεως του Κυρίου, ένα εβδομαδιαίο Πάσχα, έτσι το Σάββατο είναι η ημέρα των κεκοιμημένων, για να τους μνημονεύουμε και να έχουμε κοινωνία μαζί τους. Σε κάθε προσευχή και ιδιαίτερα στις προσευχές του Σαββάτου ο πιστός μνημονεύει τούς οικείους, συγγενείς και προσφιλείς, ακόμη και τούς εχθρούς του που έφυγαν από τον κόσμο αυτό, αλλά ζητά και τις προσευχές της Εκκλησίας γι’ αυτούς.

Πότε τελοῦνται,τα Ψυχοσάββατα;

Σε ετήσια βάση η Εκκλησία έχει καθορίσει δύο Σάββατα, τα οποία αφιερώνει στους κεκοιμημένους της. Είναι τα μεγάλα Ψυχοσάββατα, το ένα πριν από την Κυριακή της Απόκρεω και το άλλο πριν από την Κυριακή της Πεντηκοστής. Γιὰ τὴν ἱστορία καὶ μόνο ἂς γνωρίζουμε ὅτι η καθιέρωση τοῦ Σαββάτου πρὸ τῶν Ἀπόκρεω ὡς Ψυχοσαββάτου, έγινε μᾶλλον και αυτό κατ᾿ ἀπομίμησιν τοῦ Σαββάτου πρὸ τῆς Πεντηκοστῆς, που ήταν και το μόνο που υπήρχε αρχικά.

Βέβαια η αγάπη των ανθρώπων για τους οικείους τους που δεν ζούν πια μαζί τους, δημιούργησε την εκκλησιαστική παράδοση άλλων τεσσάρων ψυχοσαββάτων, που δεν συμπεριλαμβάνονται όμως στο Τυπικό της Εκκλησίας μας. Αυτά είναι, το ψυχοσάββατο της Τυρινής, το Σάββατο της α΄ εβδομάδος των νηστειών, όπου και εορτάζουμε την μνήμη του δια κολλύβων θαύματος του Αγίου Θεοδώρου του Τήρωνος, το Σάββατο του Λαζάρου και το Σάββατο πρίν την εορτή του Αγίου Δημητρίου. Ένα ακόμα ψυχοσάββατο θα βρούμε στην παράδοση της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Βουλγαρίας, το Σάββατο προ των Αρχαγγέλων.

 

Γιατί τελοῦνται τα Ψυχοσάββατα;

Με το Ψυχοσάββατο της Πεντηκοστής διατρανώνεται η πίστη μας για την καθολικότητα της Εκκλησίας, της οποίας την ίδρυση και τα γενέθλια ( επί γης ) γιορτάζουμε κατά την Πεντηκοστή. Μέσα στη μία Εκκλησία περιλαμβάνεται η στρατευομένη εδώ στη γη και η θριαμβεύουσα στους ουρανούς.

Το Ψυχοσάββατο πριν από την Κυριακή της Απόκρεω έχει θεσπιστεί γιατί η επόμενη ημέρα είναι αφιερωμένη στη Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου, εκείνη τη φοβερή ημέρα κατά την οποία όλοι θα σταθούμε μπροστά στο θρόνο του μεγάλου Κριτή. Για το λόγο αυτό με το Μνημόσυνο των κεκοιμημένων ζητούμε από τον Κύριο να γίνει ίλεως και να δείξει τη συμπάθεια και τη μακροθυμία του, όχι μόνο σε μας αλλά και στους προαπελθόντας αδελφούς, και όλους μαζί να μας κατατάξει μεταξύ των υιών της Επουράνιας Βασιλείας Του.

 

Κατά τα δύο μεγάλα Ψυχοσάββατα η Εκκλησία μας καλεί σε μία παγκόσμια ανάμνηση «πάντων των απ’ αιώνος κοιμηθέντων ευσεβώς επ’ ελπίδι αναστάσεως ζωής αιωνίου» και μνημονεύει όλους εκείνους που υπέστησαν «άωρον θάνατον», σε ξένη γη και χώρα, σε στεριά και σε θάλασσα, εκείνους που πέθαναν από λοιμική ασθένεια, σε πολέμους, σε παγετούς, σε σεισμούς και θεομηνίες, όσους κάηκαν ή χάθηκαν και εκείνους που ήταν φτωχοί και άποροι και δεν φρόντισε κανείς να τούς τιμήσει με τις ανάλογες Ακολουθίες και τα Μνημόσυνα.

"...Κύριε ανάπαυσον τας ψυχάς των κεκοιμημένων δούλων

σου, πατέρων, προπατόρων, πάππων, προππάπων, γονέων, συζύγων,

τέκνων, αδελφών και συγγενών ημών, εν τόπω χλοερό, εν τόπω

αναψύξεως, ένθα απέδρα οδύνη, λύπη και στεναγμός..."

το είδαμε εδώ

Το καλοκαίρι και η ''Γύμνια" μας

Φτάσαμε στό καλοκαίρι. Ὁ κύκλος τοῦ χρόνου περπατάει πλέον στήν ἐποχή τοῦ θέρους. Καί θέρος σημαίνει διακοπές καί ξεκούραση. Ἀποφόρτιση ἀπό τό ἄγχος τῆς καθημερινῆς ἀπασχόλησης καί ἐργασίας. Ἡ σχόλη καί ἡ ξεκούραση εἶναι ἀπαραίτητη.

Ὅμως μέσα σ᾿ αὐτά τά ἀπαραίτητα, ἀναμιγνύονται καί ἄλλα, πού δέν εἶναι... ἀπαραίτητα!

*          *          *

            Ὁ κόσμος μας ἔχει γίνει πλέον μιά γειτονιά. Καί τά ἤθη τῶν γειτόνων μας, μᾶς συναρπάζουν καί ἐμᾶς! Ἡ τηλεόραση, αὐτός "ὁ μέγας διδάσκαλος", μᾶς τά μαθαίνει καί μᾶς τά ἐπιβάλλει. Ἔτσι χωρίς νά τό καταλαβαίνουμε ἀποπροσανατολιζόμαστε. Καί ἀξιολογοῦμε λανθασμένα τη ζωή καί τα πρόσωπα.

Καί σιγά-σιγά, περνάει μέσα μας σάν μόνο κριτήριο ἡ Α.Ε. ὁ...ἑαυτούλης μας! Καί ὅλα γίνονται θυσία γιά χάρη του. Στήν ἀρχή σπάζουν οἱ ἀντιστάσεις μας στά μικρά. Καί κατόπιν καί στά μεγάλα. Πῶς; Καί γιατί; 

Ἐπειδή, δυστυχῶς εἴμαστε χωρίς κριτήρια. Ὑποτίθεται βέβαια, ὅτι εἴμαστε Χριστιανοί. Ὅμως. Ὁ λόγος καί ὁ νόμος τοῦ Χριστοῦ μᾶς εἶναι ἄγνωστα. Ἤ ἀδιάφορα. Ἤ ἀκόμα χειρότερα, παρεξηγημένα. Δέν καταλάβαμε τίς ἐντολές τοῦ Χριστοῦ σάν ἰατρική συνταγή γιά τήν ὑγεία καί εὐρωστία μας. Μπερδευτήκαμε, καί τίς νομίσαμε καταπίεση. Μέσα στήν σύγχυση ἀπορρίψαμε τήν Ζωή καί ψάχνουμε γιά εὐτυχία, ἐκεῖ πού δέν ὑπάρχει. Ἔρχεται λοιπόν τό καλοκαίρι, γιά νά δείξουμε κυριολεκτικά καί μεταφορικά τήν...γύμνια μας!

Εὐκαιριακές σχέσεις, τίς ὁποῖες ἀξιολογοῦμε καί ὡς...εὐκαιρίες! Κατακερματισμός σέ μιά ἀδιέξοδη "διασκέδαση" πού λειτουργεῖ ἁπλᾶ ὡς διεγερτικό τῆς φυσικῆς μας δίψας γιά ξεκούραση, χωρίς νά ξεκουράζει παρά τό συνεχές replay! Ἀπιστίες καί ἀλητεῖες πού περνᾶνε ὡς σύγχρονη ἀντίληψη καί...μαγκιά.

* * *

            Ὁ Χριστός σέ ὅλα αὐτά ἔχει νά μᾶς εἰπεῖ κατά  πρῶτον ἕνα μεγάλο: ΜΗ ΒΙΑΖΕΣΑΙ. Ψάξε τά κριτήριά σου. Δέν ἔχει ἀξία τό βάρος, τί σύ θέλεις, ἀλλά τί εἶναι σωστό. Καί ὁ ναρκομανής θέλει τήν δόση του! Βρές τό γιατί σέ ὅλες σου τίς ἐνέργειες. Ἐρεύνησε, ἄν ἡ ἀπάντησή σου στό "γιατί", εἶναι σωστή, ἤ... μπάζει! Δές, μήπως κάνεις λάθος. Ἀποφάσισέ το, κατάλαβέ το, ΔΕΝ ΕΙΣΑΙ σύ τό κριτήριο. Χρειάζεσαι κριτήριο.

            Πού θά τό βρεῖς;

            Ἐδῶ ἔρχεται ἡ Ἐκκλησία καί σοῦ λέει: Εὐτυχία θά βρεῖς μονάχα κοντά σέ Ἐκεῖνον, πού σέ ἔπλασε. Αὐτός, πού σέ δημιούργησε, ξέρει καλύτερα ἀπό σένα, τί χρειάζεσαι, γιά νά λειτουργήσεις σωστά.

            Πρῶτο βῆμα: Δημιούργησε μαζί Του σχέση. Τόν Θεό τόν γνωρίζουμε, ὄχι μόλις κατανοήσωμε μερικές θεολογικές ἔννοιες, ἀλλά μόλις δημιουργήσωμε μαζί Του μιά σχέση ἀμοιβαιότητας. Αὐτή ἡ σχέση μονάχα μέσα στήν Ἐκκλησία, εἶναι δυνατή.

            Δεύτερο βῆμα: Κατάλαβέ το. Δέν τά ξέρεις ὅλα. Ἴσως καί δέν χρειάζεται, νά τά ξέρεις ὅλα. Ὅμως, πρέπει νά ἐλευθερωθῆς ἀπό τήν αὐταπάτη τοῦ ἐγωϊσμοῦ. Τό χειρότερο ἐμπόδιο στήν σχέση μέ τόν Θεό εἶναι τό εἴδωλο πού ἔχομε φτιάξει γιά τόν ἑαυτό μας. Θέλει γκρέμισμα, γιά νά ἐλευθερωθῆ ὁ δρόμος πρός τόν Θεό.

            Βῆμα τρίτο: Βάλε το καλά καί βαθειά μέσα σου. Δέν εἶσαι σύ κριτήριο γιά ὅλα. Δέν εἶσαι σύ τό φῶς. Πρέπει νά βρεῖς φῶς, κριτήριο ζυγαριά γιά τίς ἐνέργειές του. Καί νά κάνεις ἀγῶνα νά εὐθυγραμμίσεις τόν ἑαυτό σου μέ τό σωστό. Ὄχι νά ἀξιολογεῖ αὐθαίρετα σάν σωστό τήν κάθε σου ἐπιθυμία.

*   *   *

            Ὅταν αὐτά γίνουν, τότε θά βροῦμε οὐσιαστική χαρά. Πηγαία. Μόνιμη. Ὄχι χωρίς κόπο! Ἀλλά σίγουρα χωρίς τέλος. Πού δέν θά ἐξαρτᾶται ἀπό περιστατικά, ἀλκοόλ, ξενύχτι, ἤ καί χειρότερα. Γιατί χαρά μόνιμη εἶναι ὁ Χριστός. Αὐτός πού θά ἀγωνιστεῖ νά Τοῦ μοιάσει θά ἀποκτήσει καί αὐτά πού Ἐκεῖνος ἔχει.

Ἀρχιμ. Θ.Μ.

Μηνιαίο Περιοδικό Ι.Μ.Νικοπόλεως & Πρεβέζης Αρ. Φύλλου 215 Ιούνιος 2001

«ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΚΑΙ Η..."ΓΥΜΝΙΑ" ΜΑΣ»του Ἀρχιμ. Θ.Μ

πηγή

το είδαμε εδώ

Νεωκόρος κατά… Χρυσοστόμου

ουλγαράκης Ἠλίας

Πιὀ σωστός τίτλος θά ἦταν ἄν γράφαμε: "Τό θέαμα δυνατότερο ἀπό τό ἄκουσμα". Τί ἀκριβῶς συνέβη; Πάντως; Ὄχι ὅτι ὁ νεωκόρος στράφηκε ἐναντίον τοῦ ἁγίου Ἰωάννη. Κι ὅμως κάτι τέτοιο σχεδόν ἔγινε, χωρίς, βέβαια, νά ἔχει ὁ νεωκόρος τέτοια πρόθεση. 

Βρισκόμαστε στήν Ἀντιόχεια, ὅταν ὁ ἱερός Πατέρας σέ ἀπογευματινά κηρύγματα ἐξηγοῦσε τό βιβλίο τῆς Γενέσεως. Ὁ κόσμος ἦταν πάντα ἀπορροφημένος στά λόγια του. Κάποτε ὁ λόγος παρατεινόταν περισσότερο ἀπό τό συνηθισμένο. Κάτι τέτοιο συνέβη κι ἐκεῖνο τό ἀπόγευμα. Εἶχε ἀρχίσει νά σκοτεινιάζει. Τί πιό σωστό γιά τόν καλό νεωκόρο ἀπό τό νά ἀνάψει τούς λύχνους, γιά νά βλέπουν οἱ ἀκροατές τόν ἱεροκήρυκα καί συγχρόνως νά ἔχουν τή δυνατότητα οἱ στενογράφοι νά καταγράφουν τά λεγόμενά του.

Λοιπόν, "ἅμ’ ἔπος ἅμ’ ἔργον"·  ὁ νεωκόρος πῆρε τό μακρύ του κοντάρι, στερέωσε ἐπάνω του ἕνα ἀναμμένο κερί κι ἄρχισε νά ἀνάβει τόν ἕνα λύχνο ὕστερα ἀπό τόν ἄλλο. Ὅσο κι ἄν ἔκανε τή δουλειά του μέ προσοχή καί διακριτικότητα, δέν ἔπαυε νά ἀποτελεῖ ἕναν κινούμενο στόχο… θεάματος. Φαίνεται ὅτι τό ἀκροατήριο τοῦ Χρυσοστόμου, ἤ τουλάχιστον ἕνα μέρος ἀπ’ αὐτό, ἄρχισε νά παρακολουθεῖ τόν νεωκόρο, μέ ἀποτέλεσμα νά χαλαρώσει τήν προσοχή του στόν ὁμιλητή.

Ὁ Χρυσόστομος διαπίστωσε τόν περισπασμό τῶν ἀκροατῶν του ἐξαιτίας τοῦ νεωκόρου. Σταματάει λοιπόν ἀπότομα τήν ὁμιλία του καί μέ δυνατότερη φωνή λέει:

´Ξυπνῆστε, δεῖχτε ἐνδιαφέρον! Ἑρμηνεύω γιά χάρη σας τίς Γραφές καί σεῖς στρέψατε ἀλλοῦ τό βλέμμα καί παρακολουθεῖτε τόν νεωκόρο πού ἀνάβει τά λυχνάρια. Τόση πιά ἀδιαφορία; Παρατήσατε ἐμένα καί προσέχετε αὐτόν. Κι ἐγώ φωτιά ἀνάβω, αὐτήν πού ξεπετιέται ἀπ’ τίς Γραφές· πάνω στή γλώσσα μου καίει τό κερί τῆς διδασκαλίας. Αὐτό τό φῶς εἶναι πιό σημαντικό ἀπό κεῖνο δέν ἀνάβουμε ἐδῶ λαδωμένα φυτίλια, ὅπως ἐκεῖνος, ἀλλά φωτίζουμε ψυχές πού καρπίζουν μές στήν εὐσέβεια μέ τό πνεῦμα τῆς μαθητείας. 

Κάποτε κι ὁ Παῦλος μιλοῦσε σ’ ἕνα ὑπερῶο. Βέβαια, ἄς μή νομίσει κανείς πώς συγκρίνω τόν ἑαυτό μου μέ τόν Παῦλο· δέν παραφρόνησα· ἄν τό λέω αὐτό, τό κάνω γιά νά μάθετε πόσο ἐνδιαφέρον ἀξίζει νά δείχνετε στήν ἀκρόαση τοῦ κηρύγματος. Κάποτε, λοιπόν, μιλοῦσε ὁ Παῦλος στό ὑπερῶο καί σκοτεινίασε, ὅπως καλή ὥρα καί τώρα, καί τά λυχνάρια ἔκαιγαν· στό μεταξύ ὁ Εὔτυχος (Πραξ. 20,9) ἔπεσε ἀπό τό παράθυρο καί ἡ πτώση του καθόλου δέν διέλυσε τή συγκέντρωση· ὁ θάνατος τοῦ συντρόφου καθόλου δέν ξεσήκωσε αὐτούς πού παρακολουθοῦσαν· τόσο ἦταν προσηλωμένοι στήν ἀκρόαση τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ, ὥστε οὔτε τό πῆραν εἴδηση πώς ἔπεσε ὁ ἄλλος. Ἀντίθετα σεῖς, ἐνῶ τίποτε ἀσυνήθιστο ἤ παράδοξο δέν εἴδατε, παρά μόνο ἕναν ἄνθρωπο νά ἐκτελεῖ τά πεζά του καθήκοντα, στραφήκατε νά τόν παρακολουθήσετε. 

Πῶς νά δείξει κανείς κατανόηση στό ὀλίσθημά σας; Ὅμως, φίλοι μου, μή θεωρήσετε ὑπερβολική καί σχολαστική τήν ἐπιτίμηση, δέν σᾶς μαλώνω μέ ἐχθρότητα, ἀλλά ἀπό διάθεση νά σᾶς βοηθήσω. "Ἀξιοπιστότερα γάρ τραύματα φίλων, ἤ ἑκούσια φιλήματα ἐχθρῶν". Στρέψτε, λοιπόν, σᾶς παρακαλῶ κατά ’δῶ τήν προσοχή σας καί ξεχάστε ἐκείνη τή φωτιά, προσέχοντας τό φῶς τῶν θείων Γραφῶν".

Εἶναι πάντως ἐντυπωσιακό τό γεγονός, πόσο πιό δυνατό εἶναι τό θέαμα ἀπό τό ἀκρόαμα, παρ’ ὅλο μάλιστα πού ἀπό τή μιὰ μεριά μιλάει ὁ Χρυσόστομος καί ἀπό τήν ἄλλη γίνεται μιὰ πράξη ρουτίνας. 

Ἐμεῖς πάντως εὐχαριστοῦμε τούς στενογράφους, πού δέν παρασύρθηκαν ἀπό τόν νεωκόρο, ἀλλά μέ εὐσυνειδησία κατέγραφαν τά λόγια τοῦ ἁγ. Ἰωάννη, καθώς καί τά ὅσα εἶπε στήν παρένθεση τοῦ λόγου. Τούς εὐχαριστοῦμε, γιατί μᾶς διαφύλαξαν ἕνα μικρό περιστατικό, πού μᾶς βοηθάει νά νιώσουμε μέ ἕναν ἄλλο τρόπο τήν τότε ἐποχή καί τούς ἀνθρώπους της.


 το είδαμε εδώ

Απο τον εορτασμό του Οσίου Ιωακείμ στην Ιθάκη

Ρεπορτάζ // Μιχάλης Ζαφείρης

Με μεγάλη λαμπρότητα ξεκίνησαν σήμερα το απόγευμα οι εορτασμοί για την ανακομιδή των Ιερών Λειψάνων του Οσίου Ιωακείμ του παπουλάκη του εξ Ιθάκης.

Κλήρος και λαός ανέβηκε νωρίς το απόγευμα στον Ιερό Ναό Αγίας Βαρβάρας Σταυρού Ιθάκης, όπου βρίσκεται ο τάφος του Αγίου, για να τελεστεί η Ιερά Παράκλησις .

Ευθύς μετά την Ιερά παράκληση πραγματοποιήθηκε Ιερά Λιτανεία των Ιερών Λειψάνων του Οσίου με την συμμετοχή της μπάντας του Δήμου Ιθάκης, των αρχών του τόπου και των σωμάτων ασφαλείας.

Μετά το πέρας της Ιεράς Λιτανείας τελέστηκε ο Αρχιερατικός Εσπερινός μετά πάσης θρησκευτικής λαμπρότητος χοροστατούντος του Θεοφιλεστάτου Επισκόπου Κερνίτσης κ. Χρυσάνθου και συγχοροστατούντος του οικείου Μητροπολίτου Λευκάδος και Ιθάκης κ. Θεοφίλου.

Στο τέλος του Εσπερινού ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Λευκάδος καλωσόρισε τον Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Κερνίτσης, ευχαριστώντας τον για την πρόσκληση που δέχτηκε να παρευρεθεί στην Ιερά πανήγυρη του Οσίου Ιωακείμ.

Στην ομιλία του ο Θεοφιλέστατος αναφέρθηκε στην βιοτή του Οσίου συνδυάζοντας την κοσμική ζωή στο νησί της Ιθάκης με την ζωή στο Άγιος Όρος και συγκεκριμένα στην Μονή Βατοπεδίου όπου εκάρη και έζησε εκεί ο Όσιος Ιωακείμ.

Στις ακολουθίες συμμετείχαν Ιερείς του νησιού και Ιερείς από την Ιερά Μητρόπολη Πατρών και την Ιερά Μητρόπολη Γουμενίσσης. 
Πηγή

Ὅσιος Ἰωακεὶμ ὁ Παπουλάκης ὁ ἐξ Ἰθάκης

(ἐγεν. 1786 Καλύβια Ἰθάκης - ἐκοιμ. 2 Μαρτίου 1868 Βαθὺ Ἰθάκης)

---

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ

Στοιχεῖα ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ Κωνσταντίνου Π. Κανέλλου
Ο ΟΣΙΟΣ ΙΩΑΚΕΙΜ Ο ΙΘΑΚΗΣΙΟΣ (1786-1868). ΙΘΑΚΗ 2000

Ὁ Ὅσιος Ἰωακεὶμ ὁ Παπουλάκης γεννήθηκε στὸ μικρὸ χωριουδάκι Καλύβια, ἀπέναντι ἀπὸ τὸ Σταυρὸ τῆς Ἰθάκης, τὸ ἔτος 1786.

Οἱ γονεῖς του ὀνομάζονταν Ἄγγελος καὶ Ἁγνὴ καὶ ἦσαν πιστοὶ χριστιανοί. Ὁ μικρὸς Ἰωάννης (ἔτσι ὀνομαζόταν ὁ Ἅγιος πρὶν γίνει μοναχός) πέρασε δύσκολα παιδικὰ χρόνια, διότι πέθανε ἡ μητέρα του ὅταν αὐτὸς ἦταν ἀκόμα πολὺ μικρός, ὁπότε ὁ πατέρας του Ἄγγελος ξαναπαντρεύτηκε μιὰ σκληρὴ γυναῖκα, ἡ ὁποία δὲν ἔχανε εὐκαιρία νὰ τιμωρεῖ καὶ νὰ βασανίζει τὸν μικρὸ Ἰωάννη. Ὁ Ἰωάννης ἀπὸ μικρὸ παιδὶ ξεχώριζε ἀπὸ τὰ ἄλλα παιδιὰ τῆς ἡλικίας του. Μὲ πολλὴ ἀγάπη καὶ δυνατὴ πίστη στὸ Χριστό, δὲν ἔλειπε ποτὲ ἀπὸ τὴν ἐκκλησία, νήστευε, προσευχόταν συνεχῶς καὶ σκορποῦσε ἀγάπη καὶ καλωσύνη στοὺς ἀνθρώπους. Μὲ πολὺ ζῆλο μελετοῦσε θρησκευτικὰ βιβλία καὶ κυρίως τὸ Ἱερὸ Εὐαγγέλιο.

Νέος ἐργάστηκε ὡς ναυτικός. Σὲ κάποιο ἀπὸ τὰ ταξίδια του, ἔφυγε ἀπὸ τὸ πλοῖο καὶ πῆγε στὸ Ἅγιον Ὄρος. Ἔκει ἔγινε μοναχὸς στὴν Ἱ. Μονὴ Βατοπαιδίου καὶ ἀπὸ Ἰωάννης ὀνομάστηκε Ἰωακείμ.

Στὸ μοναστήρι ἔμεινε 20 περίπου χρόνια καὶ ἔγινε ὑπόδειγμα ἀρετῆς καὶ πνευματικῆς προκοπῆς ἀνάμεσα στοὺς ὑπόλοιπους μοναχούς. Ὅταν ξέσπασε τὸ 1821 ἡ Ἑλληνικὴ Ἐπανάσταση φεύγει ἀπὸ τὸ μοναστήρι κι ἔρχεται ὡς Ἱεραπόστολος στὴν Πελοπόννησο. Ἀπὸ ἐκεῖ φυγαδεύει στὰ Ἑπτάνησα πολλοὺς γέρους καὶ γυναικόπαιδα μαζὶ μὲ τὸν παπα-Γιάννη Μακρῆ ἀπὸ τὴν Πύλαρο τῆς Κεφαλονιᾶς.

Τὰ Ἑπτάνησα τότε τὰ κατεῖχαν οἱ Ἀγγλοι, ὕπουλοι ἐχθροὶ τῆς Ὀρθοδοξίας καὶ τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Ὁ Ἅγιος Ἰωακεὶμ νιώθοντας τὸν κίνδυνο, δὲν ἐπιστρέφει στὸ μοναστήρι του, ἀλλὰ ἔρχεται στὴν πατρίδα του Ἰθάκη, ὅπου γιὰ σαράντα περίπου χρόνια, πηγαίνοντας ἀκούραστος σὲ κάθε χωριὸ καὶ κάθε σπίτι τοῦ νησιοῦ, διδάσκει τὸ λόγο τοῦ Θεοῦ, βοηθᾷ τοὺς ἀπόρους καὶ τοὺς φτωχούς, κτίζει ἐκκλησίες, ἐνημερώνει καὶ ἐλέγχει τοὺς κατοίκους στὰ θέματα τῆς πίστης.

Ζώντας ὁ ἴδιος μὲ μεγάλη ἄσκηση καὶ σὲ ἐκούσια φτώχεια, ἀποτελεῖ τὸ στήριγμα, τὴν παρηγοριά, τὴν ἐλπίδα ὅλων τῶν κατοίκων τῆς Ἰθάκης. Γιὰ τὴν μεγάλη του ἀρετὴ καὶ τὴν ὑψοποιό του ταπείνωση ὁ Θεὸς τὸν προίκισε μὲ τὸ ἰαματικὸ καὶ προφητικὸ χάρισμα, μὲ σκοπὸ τὴν μετάνοια καὶ τὴν ψυχικὴ σωτηρία τῶν ἀνθρώπων. Γι᾿ αὐτὸ καὶ στὶς καρδιὲς καὶ συνειδήσεις τῶν ντόπιων ἀνέκαθεν ὁ Παπουλάκης ἦταν ὁ Ἅγιός τους.

Ὁ Ἅγιος Ἰωακεὶμ κοιμήθηκε στὶς 2 Μαρτίου 1868. Ἡ ἐπίσημη ἀναγνώρισή του ὡς Ἁγίου της Ἐκκλησίας μας ἔγινε τὸν Μάρτιο τοῦ 1998. Ἡ μνήμη του ἑορτάζεται τὴν 23ην Μαΐου ἑκάστου ἔτους, (ἡμέρα ἀνακομιδῆς ἱερῶν λειψάνων).

---

ΒΙΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΕΙΑ

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ-ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: Παναγιώτης Μπούρδαλας

Α. Γέννηση - ἀνατροφή

Ὁ σύγχρονος αὐτὸς ἅγιος γεννήθηκε τὸ 1786 στὸ μικρὸ χωριουδάκι Καλύβια τοῦ τότε δήμου Πολυκτορίων τῆς νήσου Ἰθάκης, ἀπέναντι ἀπὸ τὸ Σταυρό. Ὁ πατέρας του ὀνομαζόταν Ἄγγελος Πατρίκιος καὶ ἦταν ντόπιος, ἐνῷ ἡ μητέρα του, Ἁγνή, καταγόταν ἀπὸ τὴν Πρέβεζα. Οἱ γονεῖς του ἦταν πιστοὶ χριστιανοὶ (ὀρθόδοξοι). Πρόλαβαν καὶ ἀπέκτησαν τὸν μικρὸ Ἰωάννη πρὶν ὁ πλοίαρχος πατέρας του ξαναπαντρευτεῖ ἐπειδὴ σύντομα ἔχασε τὴν σύζυγό του Ἁγνή.

Ὁ μικρὸς Ἰωάννης ὅμως δέχτηκε, ἀντὶ γιὰ ἀγάπη, τὸ μίσος καὶ τὶς ἐπιβουλὲς τῆς μητρυιᾶς του. Τὸ παιδὶ αὐτὸ ὅμως εἶχε σπουδαία χαρίσματα καὶ ἀγάπη στὴν ἐκκλησία, ἤδη ἀπὸ τὴν μικρή του ἡλικία. Μὲ πολλὴ ἀγάπη καὶ δυνατὴ πίστη στὸ Χριστό, δὲν ἔλειπε ποτὲ ἀπὸ τὴν ἐκκλησία, νήστευε, προσευχόταν συνεχῶς καὶ σκορποῦσε ἀγάπη καὶ καλοσύνη στοὺς ἀνθρώπους. Μὲ πολὺ ζῆλο μελετοῦσε θρησκευτικὰ βιβλία καὶ κυρίως τὸ ἱερὸ Εὐαγγέλιο.

Αὐτὸ σκλήρυνε ἀκόμη περισσότεροι τὴν ἀφιλόστοργη μητρυιά. Ἔτσι ἔπεισε τὸν πατέρα του νὰ παρατήσει τὴν ἐκπαίδευσή του (ποὺ τάχα αὐτὸ παραμελοῦσε) καὶ νὰ ἐργαστεῖ σὲ ξένο καράβι. Ὅμως καὶ ἐκεῖ ὁ μικρὸς Ἰωάννης δὲν παραμελοῦσε τὴν πνευματική του ζωή. Σύντομα ὅμως τὸ παιδικό του μαρτύριο τελείωσε (ὅταν ἔγινε δεκαεπτὰ ἐτῶν).

Β. Στὴν Ἱ. Μ. Βατοπαιδίου

Κάποτε (τὸ 1803) τὸ καράβι του ἀγκυροβόλησε στὸ λιμάνι τῆς Ἱ Μ. Βατοπαιδίου τοῦ Ἁγίου Ὄρους καὶ τὸ μικρὸ ναυτόπουλο (ὁ Ἰωάννης) βρῆκε τὴν εὐκαιρία νὰ πάει νὰ προσκυνήσει. Οἱ μελέτες του σὲ βίους Ἁγίων καὶ ἡ πνευματική του ἐνασχόληση ἦταν ἀρκετά, γιὰ νὰ μπορεῖ νὰ κατανοήσει τὴν ζωὴ στὸ μοναστήρι. Σαγηνεύτηκε μόλις μπῆκε στὴν Ἱερὰ Μονὴ καὶ μετὰ τὶς παρακλήσεις του πρὸς τὸν ἡγούμενο αὐτὸς κάμφθηκε, παρὰ τὸ μικρὸ τῆς ἠλικίας του. Τὸ τελευταῖο ἐμπόδιο, τὸν καπετάνιο, νίκησε μὲ τὴν μεγάλη του ἀποφασιστικότητα, τὰ ἐπιχειρήματά του ἀλλὰ καὶ τὴν Θεία Βοήθεια.

Αὐτή του ἡ ἀπόφαση στεναχώρησε πολὺ τὸν φυσικό του πατέρα, ἀντίθετα μὲ τὴν χαιρέκακη μητρυιά του ποὺ χάρηκε, ἐπειδὴ ἀπαλλάχθηκε ἀπ᾿ αὐτόν. Ἡ ἐμπειρία τοῦ δοκίμου Ἰωάννη στὰ μακρινὰ ταξίδια ἀποδείχθηκε ἰσχυρὴ βάση γιὰ τὴν ἀρχὴ τῆς καλογερικῆς ζωῆς, μαζὶ μὲ τὴν ἀγαθότητα τῆς φύσης του.

Σύντομα φάνηκε ἡ καρποφορία τοῦ ἀγώνα του καὶ προβιβάστηκε σὲ μικρόσχημο μοναχό, μὲ τὸ νέο ὄνομα Ἰωακείμ. Στὰ διάφορα διακονήματα, ἀπὸ τὰ πιὸ μικρὰ ἕως τὰ πιὸ μεγάλα, ξεδίπλωνε τὴν προσωπικότητά του. Τότε πῆρε καὶ τὸ μεγάλο σχῆμα καὶ ἀνέλαβε σύμβουλος στὰ πιὸ ὑπεύθυνα καὶ ἐπίσημα ζητήματα διοίκησης τῆς Ἱερᾶς Μονῆς. Πρέπει νὰ ὑπενθυμίσουμε ἐδῶ ὅτι τὰ χρόνια αὐτὰ ἡ Ἀθωνιάδα Σχολή, μέσα στὰ ὅρια αὐτῆς τῆς Μονῆς, βρισκόταν σὲ μεγάλη ἄνθηση καὶ ὁπωσδήποτε πῆρε πολλὰ καὶ ὁ Ἰωακείμ.

Γ. Στήριγμα τοῦ λαοῦ

Ὁ οἰκονόμος τῆς Ἱ. Μ. Βατοπαιδίου, ἀσκητικὸς καὶ φιλόπονος Ἰωακείμ, φεύγει μὲ εὐλογία ἀπὸ τὴν Ἱ. Μονὴ καὶ γίνεται ἐργάτης γιὰ στήριγμα καὶ κατάρτιση τοῦ πονεμένου καὶ καταπιεσμένου λαοῦ στὰ χρόνια της ἐπανάστασης τοῦ 1821. Ἔρχεται στὴν Πελοπόννησο. Κύριο μέλημά του ἦταν ὁ ἄμαχος πληθυσμός, ποὺ περιφέρονταν συχνὰ διωγμένος χωρὶς τροφὴ καὶ σκεπάσματα, κυρίως ὅμως χωρὶς ἠθικό.

Ἀπὸ ἐκεῖ φυγαδεύει στὰ Ἐπτάνησα πολλοὺς γέρους καὶ γυναικόπαιδα μαζὶ μὲ τὸν παπα-Γιάννη Μακρῆ ἀπὸ τὴν Πύλαρο τῆς Κεφαλονιᾶς. Ἔτσι ἔσωσε πολλὲς οἰκογένειες ἀπὸ βέβαιο ἀφανισμό. Τὰ Ἐπτάνησα τότε τὰ κατεῖχαν οἱ Ἄγγλοι, ὕπουλοι ἐχθροὶ τῆς Ὀρθοδοξίας, τῆς καθ᾿ ἡμᾶς Ἀνατολῆς, τοῦ Ἑλληνισμοῦ καὶ τοῦ λαοῦ, σὲ ἀντίθεση μὲ τοὺς Ὀθωμανοὺς Τούρκους ποὺ εἶχαν φανερὴ ἀπὸ χρόνια πολιτική. Βεβαίως δὲν παρέλειπε νὰ ἀναπτερώνει τὸ ἐκκλησιαστικὸ φρόνημα τοῦ λάου ποὺ συχνὰ κινδύνευε καὶ ἀπὸ τὰ τάματα τῶν Τούρκων μὲ ἀντάλλαγμα τὸν ἐξισλαμισμό.

Δ. Ἐπιστροφὴ στὴν ἡσυχία

Ὅταν κόπασε στὸν Μοριᾶ καὶ τὴν Ῥούμελη ἡ λαίλαπα τοῦ πολέμου, ὁ ὅσιος Ἰωακείμ, ὁ ἐπονομαζόμενος πλέον Παπουλάκης, ἀποσύρθηκε στὴν ποθητή του ἡσυχία. Δὲν γύρισε ὅμως στὸν Ἄθωνα, ἀλλὰ προτίμησε τὰ ἡσυχαστικὰ μέρη τῆς γενέτειρας τοῦ Ἰθάκης.

Ἔτσι ἔγινε, μὲ θεία ἔμπνευση, ὄργανο διπλῆς ἀγάπης: καὶ πρὸς τὸν Θεό, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸν ἔμεινε στὸ δάσος «Ἀφεντικὸς Λόγγος» μὲ αὐστηρὴ ἄσκηση, μισόγυμνος, μὲ νηστεία καὶ ἀδιάλειπτη προσευχή. Ἐκεῖ ὁ ὅσιος ἀνέβηκε στὴν βαθμίδα τοῦ θείου φωτισμοῦ. Ἡ Θεία Χάρη τοῦ ἔγινε πλέον ἐνδημικὴ (δηλαδὴ μόνιμη) κατάσταση.

Ἐκεῖ γιὰ σαράντα περίπου χρόνια, πηγαίνοντας ἀκούραστος σὲ κάθε χωριὸ καὶ κάθε σπίτι τοῦ νησιοῦ, διδάσκει μὲ τὸ ὑπόδειγμά του καὶ τὸ λόγο του τὴν ὀρθόδοξη πίστη, βοηθᾷ τοὺς ἀπόρους καὶ τοὺς φτωχούς, κτίζει ἐκκλησίες, κάνει ἐνέργειες πέρα ἀπὸ τὰ καθιερωμένα καὶ φυσικὰ δείχνει πολλὰ σημάδια θεϊκῆς χάρης. Ἰδιαίτερα τῆς παντοειδοῦς ἀγάπης, τῆς προορατικότητας καὶ ἰαματικότητας.

Ε. Νέα δράση τοῦ Ὁσίου

Μέσα στὸ φαράγγι Γοῦβες, ποὺ βρισκόταν μὲ τὴν πολὺ αὐστηρὴ ἄσκησή του, ἄρχισε νὰ γίνεται γνωστὸς στοὺς γύρω κατοίκους. Γι᾿ αὐτὸ καὶ στὶς καρδιὲς καὶ συνειδήσεις τῶν ντόπιων ἀνέκαθεν ὁ καλόγερος Ἰωακεὶμ ἦταν ὁ «Παπουλάκης», ὁ ἅγιός τους...

Ὁ «Παπουλάκης» ἔγινε σιγὰ-σιγὰ τὸ κύριο ἐνδιαφέρον τοῦ λαοῦ τῆς Ἰθάκης. Ἐκεῖ παρηγοροῦσε τοὺς θλιμμένους, στήριζε τοὺς ἀδυνάτους καὶ ἀσθενεῖς, παρακινοῦσε στὴν εὐσέβεια καὶ στὰ χρηστὰ ἤθη, τὰ ὁποῖα ἡ ξενοκρατία στὰ Ἐπτάνησα εἶχε παραγκωνίσει. Τὰ χρήματα ποὺ τοῦ ἔδινε ὁ λαός, ἀμέσως τὰ «ἐπένδυε» στὸ χρηματιστήριο ποὺ λέγεται «προσφορὰ στοὺς φτωχούς». Ἐπιπλέον, μὲ τὴ θεία διορατικότητά του, προλάμβανε ἐπιβολές, φόνους, ἀντεκδικήσεις.

Μὲ τὴν ταπείνωση καὶ τὴν βαθιὰ πίστη ποὺ εἶχε ἀποκτήσει, τὸ Ἅγιο Πνεῦμα μέσα ἀπὸ αὐτὸν ἔλυνε στειρώσεις, πρόλεγε τὰ μέλλοντα καὶ ποιοῦσε πολλὰ θαυμαστά, μὲ ἀποτέλεσμα σὲ λίγα χρόνια ἡ πνευματικὴ μεταβολὴ τοῦ λαοῦ τῆς Ἰθάκης νὰ γίνει αἰσθητή. Γι᾿ αὐτὸ καὶ ὁ ἀρχηγὸς τοῦ κακοῦ, μέσῳ φθονερῶν ἀνθρώπων, διέδωσε τὴν κακοήθεια ὅτι ὁ Ὅσιος προφήτεψε μεγάλο σεισμό, ὥστε νὰ ἀνησυχήσει ὁ Ἄγγλος κυβερνήτης τοῦ τόπου. Ὁ γέροντας τότε κλήθηκε σὲ ἀπολογία ἀπ᾿ αὐτὸν ἀλλά, παρ᾿ ὅλες τὶς ἐξηγήσεις τοῦ ὁσίου, ὁ ὑπερήφανος Ἄγγλος κατηγόρησε καὶ τὸν γέροντα ἀλλὰ καὶ τὸν μοναχισμό (του) καὶ κινήθηκε νὰ σηκωθεῖ γιὰ νὰ κακοποιήσει μὲ ὀργὴ τὸν ὅσιο. Τότε ξαφνικὰ ἡ πολυθρόνα τοῦ κυβερνήτη συντρίφτηκε καὶ αὐτὸς ἔπεσε ἀναίσθητος!!! Ὅταν ἀργότερα συνῆλθε, ἔπεσε ὁ ὑπερόπτης στὰ πόδια τοῦ γέροντα καὶ τοῦ ἔδωσε τὴν ἄδεια νὰ συνεχίσει ἀπερίσπαστος τὸ ἔργο του...

Ἀργότερα ὁ ὅσιος ἔμεινε σὲ κελλί, στὸν Ἅγιο Νικόλαο Μαυρωνᾶ καὶ μετὰ σὲ ἕνα μικρὸ σπίτι, ποὺ τοῦ παραχωρήθηκε στὴ Ῥάχη Κιονίου (ΒΑ τῆς νήσου). Τότε ὁ Παπουλάκης παρακίνησε τοὺς κατοίκους καὶ ἔκτισαν δικό τους ναὸ καὶ αὐτὸς ἀνέλαβε τὴν ἐπιστασία του. Ὁ ναὸς ἦλθε σὲ πέρας καὶ ἀφιερώθηκε στὸν Εὐαγγελισμὸ τῆς Θεοτόκου. Γυρνοῦσε βέβαια ἀπὸ τόπο σὲ τόπο καὶ ἔκτιζε ναούς, μικροὺς ἢ μεγάλους.

Στὴν κοινότητα τοῦ Σταυροῦ (Β. τοῦ νησιοῦ) ὑπῆρχε ναΰδριο ἐρειπωμένο, ἡ Ἁγία Βαρβάρα, μὲ μία χαρουπιὰ φυτρωμένη στὸ Ἱερό του. Ὁ Ἅγιος τὴν ξερίζωσε καὶ ἐπανίδρυσε τὸν ναὸ μαζὶ μὲ τὴν πρόθυμη συμμετοχὴ τοῦ φτωχοῦ λαοῦ. Ὅταν αὐτὸς ἀποδείχτηκε ἀνεπαρκής, γύρω του ἔκτισε μεγαλύτερο καὶ ὅταν ἀποπερατώθηκε, γκρέμισε τὸν μικρό. Ἀργότερα γύρω ἀπὸ τὸν μεγάλο ναό, μὲ τὴν εὔνοια τῆς Ἁγίας Βαρβάρας ἔκτισε κελιὰ γιὰ μοναχοὺς ποὺ ἔγιναν καὶ ξενώνας προσκυνητῶν. Τὴν ἴδια περίοδο στὴν κοινότητα Ἀνωγῆς (πάνω στὸ βουνό), ἐνέσκυψε ἰσχυρὴ ἐπιδημία πανώλης καὶ ὁ ὅσιος ἔγινε «ἄμισθος ἰατρός».

Τότε ὁ Ἅγιος παρακίνησε τοὺς Ἀνωγῆτες καὶ ἔκτισαν ναὸ τοῦ Ἁγίου Ἀθανασίου. Προσευχήθηκαν ὅλοι μαζὶ στὸν Ἅγιο καὶ κόπασε ἡ ἐπιδημία. Ὁ βίος καὶ ἡ πολιτεία τοῦ ἁγίου ἐπεκτάθηκε καὶ στὴν πολιτική, μὲ ἀγῶνα γιὰ τὴν ἕνωση τῆς Ἰθάκης (καὶ τῆς Ἑπτανήσου) μὲ τὴν ἐλεύθερη ἀπὸ Τούρκους χώρα, ἀφοῦ ἡ τακτικὴ τῆς «πολιτισμένης ἀλεποῦς» (Ἀγγλίας) ἦταν πολλὲς φορὲς σκληρότερη συνολικὰ στὴ ζωὴ καὶ ἐπικίνδυνη γιὰ πλήρη ἀλλοίωση τῆς πνευματικῆς ὑπόστασης τῶν χριστιανῶν. Σὲ ὅσους λιποψυχοῦσαν ἔδινε θάρρος καὶ προφήτεψε πὼς ἡ ἕνωση θὰ γίνει χωρὶς πόλεμο, γιατὶ ἡ Ἀγγλία θὰ φύγει, ὅπως καὶ ἔγινε.

Στ. Παράτολμες ἐνέργειες

α) Ὅταν μόναζε στὸν Ἄθωνα καὶ εἶχε βρεθεῖ γιὰ ὑπηρεσία στὸν ἔξω κόσμο, συνάντησε οἰκογενειάρχη ἄνθρωπο σὲ ἄθλια κατάσταση. Ἡ αἰτία τῆς δυστυχίας του ἦταν πὼς ὑπηρετοῦσε κάποιο γιατρὸ ὡς δοῦλος, γιατὶ τοῦ ὄφειλε χρήματα γιὰ τὴ θεραπεία τῆς γυναίκας του, ποὺ ὅμως δὲν διέθετε. Τότε ὁ καλόγερος ἄφησε τὶς δικές του ὑποθέσεις καὶ τὸν ἀντικατέστησε.

Ὁ γιατρὸς ποὺ δέχτηκε τὴν ἀλλαγή, τοῦ ἔδωσε καινούργια παπούτσια καὶ ροῦχα γιὰ λόγους ἀξιοπρεποῦς ἐμφάνισης. Ὅμως παπούτσια καὶ ροῦχα ἔμεναν μόνο γιὰ μία μέρα, ἀφοῦ μοναχὸς Ἰωακεὶμ τὰ μοίραζε στοὺς μὴ ἔχοντες... Ὁ γιατρὸς βλέποντας ὅλα αὐτὰ μαζὶ μὲ τὴν ἀσκητικὴ καὶ πνευματικὴ ζωή του, δὲν ἄντεξε νὰ τὸν ὑπηρετεῖ ἅγιος ἄνθρωπος καὶ τὸν ...ἀπέλυσε...

β) Ἐνῷ ἡ «παλαιὰ Ἑλλάδα ἀπελευθερωνόταν ἀπὸ τὸν τούρκικο ζυγό, τὰ Ἐπτάνησα εἶχαν ἀκόμη τὸν ἀγγλικό. Ὁ Παπουλάκης πότε διέγειρε τὸ ζῆλο τῶν πατριωτῶν, πότε τοὺς ἔδινε θάρρος ὅταν λιποψυχοῦσαν καὶ πότε προορατικὰ τοὺς ἔλεγε πὼς θὰ ἀπελευθερωθοῦν ἀναίμακτα. Γιὰ τὶς πολυποίκιλες αὐτὲς δράσεις του ὅμως δέχτηκε μερικὲς φορὲς τὶς ἀπειλὲς καὶ κοροϊδίες τῶν ἀμελῶν. Δέχτηκε τὴν σκληρότητα, τὸ φτύσιμο, τὸ πετροβολητὸ χωρὶς παράπονο καὶ μνησικακία. Εἶχε τεράστια ὑπομονὴ γιατὶ ἤξερε τὸ ταξίδι γιὰ τὴν θεία Ἰθάκη...

γ) Ἡ Αἰκατερίνη Χ. Παΐζη (Λιανοῦ) καὶ ὁ Λ. Βεντούρας ἀπὸ τὸ Βαθὺ Ἰθάκης ἀφηγήθηκαν ὅτι κατὰ τὸ ἔτος 1848 μεγάλη πείνα μάστιζε τὴν Ἰθάκη καὶ εἰδικὰ τοὺς ἔξω δήμους τοῦ νησιοῦ. Ἄλεθαν ὅ,τι εὕρισκαν: ὄσπρια, καρπούς, ἀγριοκούκια καὶ ὅ,τι ἄλλο φαινόταν κατάλληλο γιὰ νὰ ἀνακουφίσει τὴν πείνα τους. Τότε ἄραξε, χωρὶς νὰ ἀναμένεται, στὴν Ἰθάκη ἕνα σκάφος ἀπὸ τὸ Γαλαξείδι μὲ φορτίο ἀραβοσίτου. Σὲ τέτοιες περιπτώσεις οἱ μαυραγορίτες ἔκαναν χρυσὲς «δουλειὲς» ἄγριας ἐκμετάλλευσης.

Ὁ Παπουλάκης προθυμοποιήθηκε νὰ τὸ πληρώσει ὅλο αὐτὸς γιὰ νὰ τὸ μοιράσει στὸ λαό. Ἡ ἐκτὸς κοινῆς λογικῆς πράξη αὐτὴ τοῦ ἁγίου Γέροντα δὲν εἶχε ἄλλο σκοπό, παρὰ νὰ ἐμποδίσει τὴν ὁρμὴ τῶν ἐμπόρων νὰ ἐκμεταλλευτοῦν ἄγρια τὸ λαὸ καὶ εἰδικὰ τὰ φτωχότερα στρώματά του. Τότε εἰδοποίησε τὸν κόσμο νὰ φέρνει ὁ καθένας τὸ σκεῦος του γιὰ νὰ τοῦ μοιράζει ἀραβόσιτο, πράγμα ποὺ κράτησε περίπου μιὰ βδομάδα!

Μόλις τελείωσε ἡ διανομή, ὁ Καπετάνιος ζήτησε τὰ χρήματά του, ἀλλὰ ὁ Παπουλάκης δυστυχῶς δὲν τὰ εἶχε ἀκόμη συγκεντρώσει ἀπὸ τοὺς ...πλούσιους. Τὸν κατάγγειλε στὴν ἀγγλικὴ ἀστυνομία, ἡ ὁποία τὸν ἐπέπληξε αὐστηρά, θεωρώντας τὴν ἐνέργειά του αὐτὴ ὡς ἀπάτη. Μὲ ὕψος ἀποφασιστικότητας καὶ βάθος ταπείνωσης, ὁ Γέροντας, ζήτησε «μικρὴ προθεσμία», ἡ ὁποία τοῦ δόθηκε. Ἔστειλε ἐπιστολὲς σὲ διάφορους φίλους του καὶ σὰν ἁγιορείτης ποὺ ἦταν ἀποτάθηκε καὶ στὴ μονὴ τῆς μετάνοιάς του καὶ στοὺς ἄλλους ἁγιορεῖτες ἡγουμένους, γιὰ νὰ τὸν βοηθήσουν. Συγκέντρωσε σύντομα ὅλο τὸ ποσὸ καὶ ἀπέδειξε τὴν πατρική του φροντίδα καὶ πρόνοια στὴν κατάλληλη στιγμὴ ποὺ ἐπιβαλλόταν ἡ προστασία τοῦ φτωχοῦ λαοῦ.

Ζ. Καὶ σημεῖα ἁγιότητας

Πέρα ἀπὸ τὴν ὅλη του ζωή, πολλὰ συγκεκριμένα σημεῖα ἁγιότητας ἔχουν καταγραφεῖ. Χαρακτηριστικὰ ἀναφέρουμε:

α. Ὁ Διονύσιος Παξινὸς ἀπὸ τὸν Σταυρό, ἀνέφερε ὅτι ὁ Παπουλάκης θεράπευσε μία κυρία μὲ τὸ παιδί της. Ἡ μητέρα ἔπασχε ἀπὸ ὀφθαλμία πυορροϊκὴ καὶ τὸ παιδὶ ἀπὸ ἐκλαμπτικοὺς σπασμούς. Τοὺς θεράπευσε καὶ τοὺς δυὸ μὲ τὴν προσευχή του ἀφοῦ τοὺς σταύρωσε μὲ τὴν ράβδο του, τοὺς ἀποκάλυψε ὁ «ἄμισθος ἰατρός» καὶ τὴν συνομιλία ποὺ εἶχαν κρυφὰ σὲ μακρινὸ καὶ ἀπόμερο τόπο γιὰ τὴν ἀμοιβὴ ποὺ θὰ τοῦ προσέφεραν.

β. Ἀφηγήθηκε ὁ κ. Δ. Ζαβερδίνος ἀπὸ τὸ Σταυρὸ πὼς ὁ χωριανός του καπετὰν Λάμπρος Ραυτόπουλος, πῆγε κάποτε μὲ τὸ πλοῖο του (γολέτα) στὴν Βενετία γιὰ ξυλεία τῆς Ἁγίας Βαρβάρας, ποὺ κτιζόταν, ἀλλὰ δὲν γύριζε. Μετὰ τρεῖς μῆνες ὅλοι πίστευαν ὅτι ἔγινε ναυάγιο. Ὁ Παπουλάκης, ἀφοῦ προσευχήθηκε τοὺς εἶπε πὼς σὲ λίγες ἡμέρες φτάνει μαζὶ μὲ τὴν ξυλεία. Πράγματι ἡ πρόρρηση τοῦ γέροντα βγῆκε ἀληθινή.

γ. Ἡ Αἰκατερίνη Χ. Παΐζη διηγήθηκε ἀκόμη, ὅτι στὸ Πέρα Χωριὸ ἡ οἰκογένεια Καχρίλα ἔταξε μόνη της κρυφὰ νὰ δώσει 12 τάλληρα στὴν Ἁγία Βαρβάρα. Μετὰ εἶπε ὁ ἄντρας στὴν γυναίκα: «θὰ δώσω μονὸ τὰ ἕξι τάλληρα, γιατὶ οἱ καλόγεροι τὰ τρῶνε». Ὅταν πῆγαν λοιπὸν νὰ τὰ δώσουν στὸν ὅσιο (σὲ ἄλλο σπίτι) τὰ ἄφησαν πάνω στὸ τραπέζι. Ὁ ὅσιος μὲ ἠρεμία τοὺς εἶπε: «Εἶναι περιττὸ παιδιά μου, ἐφόσον οἱ καλόγεροι τὰ τρῶνε». Ὁ ἄντρας τότε θορυβήθηκε, ἐξομολογήθηκε δημόσια τὸ σφάλμα του, ἔδωσε ἄλλα ἕξι τάλληρα καὶ συγχωρέθηκε.

δ. Διηγήθηκε ὁ Ι. Δ. Ραυτόπουλος ἀπὸ τὸ Κιόνι, ὅτι στὶς 7-2-1867 φιλοξενεῖτο ὁ ὅσιος στὸ Κιόνι, τὴν νύκτα ξυπνάει ἔντρομος καὶ ξυπνάει τὸν οἰκοδεσπότη ἀναγγέλλοντάς του ὅτι ἔρχεται σκληρὴ δοκιμασία καὶ μεγάλο κακό. Ἄναψαν φωτιά, λιβάνισαν καὶ προσευχήθηκαν. Τὰ ξημερώματα μεγάλος σεισμὸς ἔγινε στὴν Ἰθάκη καὶ Κεφαλλονιὰ μὲ πολλὲς ζημιὲς καὶ καταστροφές.

Η. Ἡ κοίμηση τοῦ ἁγίου

Τὴν 1η Μαρτίου 1868, ὁ ὅσιος Παπουλάκης ἡσύχαζε στὸ σκληρὸ στρῶμα του στὸ σπίτι τοῦ φιλόχριστου Χ, Παΐζη (Λιανοῦ) στὸ Βαθὺ τῆς Ἰθάκης. Προέλεγε ἀτάραχα καὶ γαλήνια πὼς ἑτοιμάζεται γιὰ τὸ αἰώνιο ταξίδι του. Τροφὴ δὲν μποροῦσε πιὰ νὰ δεχθεῖ. Κάλεσε γιὰ τελευταία φορὰ κοντά του τὸν ἐνάρετο ἱερομόναχο Ἀγάπιο, ἐξομολογήθηκε καὶ μετὰ σιώπησε, προσδοκώντας νὰ παραδώσει τὸ πνεῦμα του στὸν Πλάστη του. Ἦταν Παρασκευή.

Μετὰ τὰ μεσάνυχτα ἡ ὑγεία του βάρυνε καὶ στὶς πέντε τὸ πρωὶ τοῦ Σαββάτου 2-3-1868 κοιμήθηκε τὸν μακάριο ὕπνο τῶν δικαίων, Τὴν κηδεία του, μὲ ἐντολὴ τοῦ μητροπολίτη, ἀνέλαβε ὁ ἡγούμενος τῆς Ἱ. Μ. Καθαρῶν. Ἐπάνω του δὲν βρῆκαν κανένα χρηματικὸ ποσόν. Ἡ παντελής του φτώχεια ἐπισφράγισε τὴν τέλεια ἀσκητικὴ καὶ ἀγαπητικὴ ζωή του. Μόνο στὸ δεξί του χέρι βρῆκαν ἕνα χαρτὶ μὲ τὴν ἐπιθυμία του νὰ ταφεῖ πίσω ἀπὸ τὸ ἱερὸ τοῦ ναοῦ τῆς Ἁγίας Βαρβάρας, στὸν Σταυρό. Σαφῶς καὶ ἐκπληρώθηκε ἡ τελευταία του ἐπιθυμία, μὲ πάνδημη συμμετοχὴ τοῦ λαοῦ τῆς Ἰθάκης, ἀφοῦ πρῶτα ψάλθηκε ἡ νεκρώσιμη ἀκολουθία στὸν Ἅγιο Νικόλαο, στὸ Βαθύ. Ἡ ἀκολουθία μέχρι τὸν Σταυρό, ἔγινε πεζῂ κάτω ἀπὸ καταρρακτώδη βροχή. Μόνο τὸ ἅγιο λείψανο δὲν βράχηκε...

Μετὰ τὴν κοίμηση τοῦ Ἁγίου ἀναφέρονται πάνω ἀπὸ 10 θαύματα ἐπίκλησης τοῦ ὁσίου. Π.χ. ἡ κ. Ἀναστασία Λεκατσᾶ ἀπὸ τὰ Καλύβια, θυμάται ἀπὸ τὴν ἡλικία τῶν 15 ἐτῶν, τὸν βοσκὸ Σπύρο Παΐζη ποὺ τὶς καλοκαιρινὲς νύχτες κοιμόταν μὲ τὸ κοπάδι του στὸ βουνό. Αὐτὸς ἔλεγε μὲ δέος, ὅτι κάποια νύχτα ἔβλεπε φῶς ἀπὸ τὸ ἀπέναντι βουνὸ τῆς Βίγλας, νὰ ἀνεβαίνει καὶ νὰ πηγαίνει στὴν Ἁγία Βαρβάρα καὶ νὰ χάνεται πίσω στὸν τάφο τοῦ Ἁγίου.

Θ. Ἡ ἀναγνώριση τῆς ἁγιότητας στὰ δίπτυχα

Ἡ πνευματικὴ γενέτειρα τοῦ Ἁγίου (Ἱ. Μ. Βατοπαιδίου) ἀνέλαβε νὰ προβάλλει τὸν Ἅγιο στὴ συνείδηση τοῦ λαοῦ. Ἔτσι τὸ 1991 ὁ ἡγούμενος τῆς Ἱ. Μονῆς Ἀρχ. Ἐφραὶμ καὶ πατέρες τῆς ἀδελφότητας πῆγαν στὴν Ἰθάκη καὶ μαζὶ μὲ τὸν μητροπολίτη καὶ τὴν βοήθεια κατοίκων τοῦ νησιοῦ ἐντόπισαν τὸν τάφο.

Ἡ ἀνακομιδὴ τῶν ἱερῶν λειψάνων τοῦ Ἁγίου ἔγινε στὶς 23-5-1992 ἀπὸ τοὺς ἴδιους καὶ μὲ εὐλογία τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχη Βαρθολομαίου, ἀφοῦ πρῶτα ἔγινε Θεία Λειτουργία. Ψάλλοντας τὸ «Χριστὸς Ἀνέστη», ἔγινε ἡ ἀνακομιδή. Εἶναι ἀξιοσημείωτο πὼς ἡ χαριτόβρυτος κάρα τοῦ Ἁγίου μοιράστηκε στὰ δυὸ ἀπὸ μόνη της καὶ ἡ εὐλογία πῆγε καὶ στὴν Ἱ. Μητρόπολη Λευκάδος καὶ Ἰθάκης καὶ στὴν Ἱ. Μονὴ Βατοπαιδίου. Ἡ τελευταία ἐπιφύλαξε θερμὴ ὑποδοχὴ μετὰ ἀπὸ 170 ἔτη.

Ἡ ἀναγνώριση τῆς ἁγιότητας τοῦ Ἰωακεὶμ τοῦ Βατοπαιδινοῦ Παπουλάκη, δὲν μπορεῖ νὰ ἀμφισβητηθεῖ, διότι προέκυψε μὲ τὴν παραδοσιακὴ διαδικασία. Πρῶτα ἀναγνωρίστηκε ἀπὸ τὰ θεῖα χαρίσματα ποὺ τοῦ δόθηκαν καὶ σκόρπισε πρὸς κάθε κατεύθυνση. Κατόπιν πέρασε στὴν συνείδηση τοῦ λαοῦ αὐθόρμητα. Καὶ κατόπιν ὁδηγήθηκε ἡ διοίκηση νὰ κάνει τὴν ἐπίσημη πράξη.

Ἔτσι στὶς 19-3-1998 μὲ ἀρ.πρωτ. 323 τῆς Πατριαρχικῆς καὶ Συνοδικῆς Πράξεως τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, μετὰ ἀπὸ εἰσήγηση τόσο τῆς Ἱ. Μ. Βατοπαιδίου, ὅσο καὶ τῆς Δ. Ι. Σ. τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος (ἐπὶ Ἀρχιεπισκόπου Σεραφείμ).

Ἔτσι θεσπίστηκε «... ὅπως ἀπὸ τοῦ νῦν καὶ εἰς τὸ ἑξῆς εἰς αἰῶνα τὸν ἅπαντα, Ἰωακεὶμ ὁ Βατοπαιδινὸς ὁ Παπουλάκης ξυναριθμεῖται τοῖς ὀσίοις καὶ ἁγίοις τῆς Ἐκκλησίας ἀνδράσοιν, ἐτησίοις ἱεροτελεστίες καὶ ἀγρυπνίαις τιμώμενος, καὶ ὕμνοις ἐγκωμίων γεραιρόμενος, τῇ μὲν β´ Μαρτίου, ἐν ᾗ μακαρίως πρὸς τὸν Κύριον ἐξεδήμησεν, τῇ δὲ ι´ / κγ´ Μαΐου, ἐπὶ τῇ ἀνακομιδῇ τῶν ἱερῶν αὐτοῦ λειψάνων...».

Η. Βιβλιογραφία

1. Γέροντος Ἰωσήφ, Ὁ Παπουλάκης, Ἅγιος Ἰωακεὶμ ὁ Βατοπαιδινός, ΨΥΧΩΦΕΛΗ ΒΑΤΟΠΑΙΔΙΝΑ 6, Β´ ἔκδοση 1998, Ἱ. Μ Βατοπαιδίου.

2. Κωνσταντίνου Π. Κανέλλου, Ο ΟΣΙΟΣ ΙΩΑΚΕΙΜ Ο ΙΘΑΚΗΣΙΟΣ (1786-1868), ΙΘΑΚΗ 2000.

3. ΕΝΟΡΙΑΚΟΣ ΠΑΛΜΟΣ, Ι. Ν. Κοιμήσεως Θεοτόκου Ὀβρυᾶς, ἔτος 5ο, ἄρ. φ. 51, ΜΑΡΤΙΟΣ 2000.

4. http://pneumatikotita.blogspot.com/2007/05/blog-post_23.html

5. http://www.pigizois.net/sinaxaristis/05/23_05.htm

6. Γιὰ τὴ διακήρυξη τῶν ἁγίων, Πρωτοπρ. Κ. Ν. Παπαδόπουλος, περιοδικὸ Σύναξη, τ. 102, Ἁγιότητα & Ἁγιοποιήσεις, ΑΠΡΙΛΙΟΣ – ΙΟΥΝΙΟΣ 2007, σελ. 13-23.

                                                    

το είδαμε εδώ

Η ΑΝΑΛΗΨΙΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ

1.Ολοκλήρωση τοῦ σωτηριώδους ἔργου Του. 

 Μέ τήν ᾽Ανάληψή Του ὁ Κύριος ὁλοκλήρωσε τό ἀπολυτρωτικό καί σωτηριῶδες ἔργο Του στή γῆ. Ἡ εἰς Οὐρανούς ἄνοδός Του ἦταν ἡ συνέχεια τῆς Γεννήσεώς Του, τῆς Βαπτίσεώς Του, τοῦ διδασκαλικοῦ ἔργου Του, τῆς Σταυρώσεως καί τῆς ᾽Αναστάσεώς Του. Ὅ,τι ξεκίνησε ὁ Κύριος ἐρχόμενος στόν κόσμο ἔφτασε στό πέρας του μέ τήν Θεία Του ᾽Ανάληψη: ἕνωσε τούς ἀνθρώπους μέ τόν Τριαδικό Θεό. Σύμφωνα μέ τό κοντάκιο τῆς ἑορτῆς, πού συμπυκνώνει τήν οὐσία της, ὁ Κύριος ἀνελήφθη ἐν δόξῃ ῾τήν ὑπέρ ἡμῶν πληρώσας οἰκονομίαν καί τά ἐπί γῆς ἑνώσας τοῖς οὐρανίοις᾽.

Ἡ ἐν δόξῃ αὐτή ᾽Ανάληψη δέν ἀποτελεῖ ἀπόρριψη ἀπό τόν Κύριο τοῦ φυσικοῦ σκηνώματός Του καί ἐπάνοδό Του ὡς Θεοῦ μόνου στά δεξιά τοῦ Πατέρα. Ὁ Κύριος ἀναλαμβάνεται στούς Οὐρανούς, ῾ὅπου ἦν τό πρότερον᾽, μέ τό ἅγιο σῶμα Του, γεγονός πού σημαίνει ὅτι ἡ ἐνσάρκωση τοῦ Θεοῦ δέν ἦταν μία παρένθεση στήν ὅλη ζωή Του. Τέτοιες παρενθέσεις βλέπουμε στίς ῾θεότητες᾽ τῶν ᾽Αρχαίων ῾Ελλήνων ἤ καί ἄλλων λαῶν, ὅταν κάποιος ῾Θεός᾽ φανερώνεται ὡς ἄνθρωπος στόν κόσμο, γιά νά ἐπιτελέσει κάποια συγκεκριμένη ἀποστολή, προκειμένου στή συνέχεια νά ἐπανέλθει στήν κανονική του τάξη. Ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ, τό δεύτερο πρόσωπο τῆς ῾Αγίας Τριάδος, σαρκώνεται ὡς ἄνθρωπος, προσλαμβάνει τήν ἀνθρώπινη φύση καί τήν κρατάει διαπαντός. ῎Αν ἡ ἀνθρωπότητα θεραπεύτηκε ἀπό τό τραῦμα τῆς ἁμαρτίας ἦταν γιατί ὁ Θεός μας ἀπό ἄπειρη ἀγάπη κινούμενος ἕνωσε τή ζωή Του μέ ἐμᾶς. Γιά πάντα στή Θεότητα ὑπάρχει πιά καί ἡ ἀνθρώπινη φύση. Κι αὐτό θά πεῖ ὅτι ἐν Χριστῷ ὁ ἄνθρωπος ῾κατέκτησε᾽ τούς οὐρανούς. ῎Ηδη βρισκόμαστε μέσα στή Βασιλεία τοῦ Θεοῦ ἐν προσώπῳ ᾽Ιησοῦ Χριστοῦ. ῾Πορεύομαι ἑτοιμάσαι τόπον ὑμῖν᾽ εἶπε ὁ Κύριος (᾽Ιωάν. 14,2).

Ἡ μεγάλη αὐτή ἀλήθεια ἀποκαλύπτει πέρα ἀπό τήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ καί τήν ἀξία πού ἔχει ὁ ἄνθρωπος. Ὁ ἄνθρωπος δέν εἶναι ἕνα ὄν τυχαῖα ριγμένο στόν κόσμο. Δέν εἶναι ἀκόμη ἕνα ἀπό τά πολλά ὄντα τοῦ κόσμου. Μέ τήν πρόσληψή του ἀπό τόν Θεό καί τή διαπαντός διακράτησή του ἀπό ᾽Εκεῖνον μέσα Του φανέρωσε τήν ἄπειρη ἀξία πού ἔχει καί ὁ ἴδιος. ᾽Αξία ὅμως πού δέν ἀποκτᾶ ἀπό μόνος του, ἀλλά ἀπό τή σύνδεση καί τή σχέση του μέ τό Δημιουργό Του.῾Ο Θεός εἶναι ᾽Εκεῖνος πού δίνει ἀξία στόν ἄνθρωπο καί ὄχι κάτι πού κατέχει αὐτός. Εἶναι στήν πραγματικότητα τό ῾κατ᾽ εἰκόνα Θεοῦ’ στόν ἄνθρωπο, τό ὁποῖο καθάρισε ὁ Χριστός ἐρχόμενος στόν κόσμο καί τό ἔφτασε στό ἀπώγειό του ὡς ῾καθ᾽ ὁμοίωσιν᾽ μέ τήν ἔνδοξη ᾽Ανάληψή Του. Διαφορετικά, ἀπό μόνοι μας, χωρίς τόν Θεό, εἴμαστε ὅ,τι ἐπισημαίνουν ὅλοι οἱ ἅγιοι ὅλων τῶν ἐποχῶν: ῾γῆ καί σποδός᾽, ῾σκωλήκων βρῶμα καί δυσωδία᾽, κυριολεκτικά ἕνα τίποτα: ῾χωρίς ἐμοῦ οὐ δύνασθε ποιεῖν οὐδέν᾽, πού εἶπε καί ὁ Κύριος ( ᾽Ιωάν. 15,5). Κατά συνέπεια ἡ ἀξία πού δίνει ὁ Θεός στόν ἄνθρωπο ὁδηγεῖ στήν καταδίκη κάθε ρατσιστικῆς ἀντίληψης καί στήν ὑπέρβαση κάθε ἀριστοκρατικῆς θεώρησης ὁμάδων ἀνθρώπων. Κανείς δέν εἶναι ἀνώτερος ἀπό κάποιον ἄλλον. Εἴτε λευκός εἴτε μαῦρος, εἴτε φτωχός εἴτε πλούσιος, εἴτε μορφωμένος εἴτε ἀμόρφωτος, εἴτε νέος εἴτε γέρος, ὅλοι ἔχουμε τήν ἴδια ἀξία πού μᾶς δίνει ὁ Θεός μας. ῾Οὐκ ἔνι ᾽Ιουδαῖος οὐδέ ῞Ελλην, οὐκ ἔνι δοῦλος οὐδέ ἐλεύθερος, οὐκ ἔνι ἄρσεν καί θῆλυ. Πάντες γάρ ὑμεῖς εἷς ἐστε ἐν Χριστῷ᾽Ιησοῦ᾽ (Γαλ. 3, 28). Ἡ ᾽Ανάληψη λοιπόν τοῦ Κυρίου, πέρα ἀπό τήν ὁλοκλήρωση τοῦ σχεδίου τοῦ Θεοῦ γιά τή σωτηρία τοῦ κόσμου, σημαίνει καί τή μεγάλη ἀξία τοῦ ἀνθρώπου.

2. ᾽Ανάληψη καί Πεντηκοστή: ἡ ἵδρυση τῆς ᾽Εκκλησίας. 

 Ναί μέν ὁ Κύριος μέ τήν ᾽Ανάληψή Του ὁλοκλήρωσε τό ἔργο Του ἐπί τῆς γῆς, ἀλλά καί δέν σώθηκε ὁ κόσμος ἀκόμη. Αὐτό πού ἔφερε ἔπρεπε νά γίνει προσωπικό κτῆμα τοῦ καθενός. Τό γενικό καί ἀντικειμενικό νά γίνει ἀτομικό. Καί τό ἔργο αὐτό τῆς προσωπικῆς οἰκείωσης τῆς σωτηρίας ἔγινε μέ τήν κάθοδο τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος τήν ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς. Κατά τήν Πεντηκοστή, τό τρίτο πρόσωπο τῆς ῾Αγίας Τριάδος, τό ῞Αγιον Πνεῦμα, ἀναλαμβάνει τή διακονία τῆς κοινῆς ἐνέργειας τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ: νά φανερώνει τόν Χριστό στίς καρδιές τῶν ἀνθρώπων, νά πραγματοποιεῖ τόν ἁγιασμό τους. Ὅπως ὁ Θεός Πατέρας διακόνησε τίς κοινές ἐνέργειες τῆς Θεότητος τήν ἐποχή τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, προκειμένου νά προετοιμάσει τούς ἀνθρώπους γιά τόν ἐρχομό τοῦ Υἱοῦ Του, ὅπως ὁ Θεός Υιός διακόνησε τίς κοινές ἐνέργειες τῆς Θεότητος τήν ἐποχή τῆς Καινῆς Διαθήκης μέ τό ὅλο ἀπολυτρωτικό ἔργο Του, ἔτσι καί ὁ Θεός ῞Αγιον Πνεῦμα διακονεῖ ἀπό τήν Πεντηκοστή καί ἐφεξῆς τίς ἐνέργειες αὐτές: φανερώνει τήν ᾽Εκκλησία ὡς σῶμα Χριστοῦ καί κάνει τόν ἄνθρωπο μέλος ᾽Εκείνου (Πρβλ. ᾽Ιωάν. 16, 13-15). ᾽Από τήν ἄποψη αὐτή ἡ ᾽Ανάληψη τοῦ Κυρίου παραπέμπει στό γεγονός τῆς Πεντηκοστῆς. Χωρίς τήν Πεντηκοστή – τήν ἐπιφοίτηση τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος - ἡ ᾽Ανάληψη, ὅπως καί ὅλη ἡ ἐπί γῆς ζωή τοῦ Κυρίου, θά παρέμενε παντελῶς ἀνενέργητη. Χωρίς τήν παρουσία τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος ὁ Χριστός μας θά παρέμενε ἕνας ξένος γιά μᾶς. ῎Ισως σάν τήν ἠλεκτρική ἐγκατάσταση ἑνός σπιτιοῦ πού δέν ἔχει διακόπτες παροχῆς τοῦ ρεύματος. Χωρίς τούς διακόπτες ἡ ὕπαρξη τοῦ ρεύματος δέν χρησιμεύει πουθενά. Ἡ ὑμνολογία τῆς ᾽Εκκλησίας μας τονίζει ἐπαρκῶς τή διάσταση αὐτή τῆς ᾽Αναλήψεως: ῾ὁ Κύριος ἀνελήφθη εἰς τούς οὐρανούς, ἵνα πέμψῃ τόν Παράκλητον τῷ κόσμῳ᾽. Ἡ πέμψη τοῦ Παρακλήτου ῾Αγίου Πνεύματος κατανοεῖται ὡς ὁ σκοπός τῆς ᾽Αναλήψεως, γιά τό λόγο πού εἴπαμε: νά ἱκανωθεῖ ὁ ἄνθρωπος γιά νά γνωρίσει τόν Χριστό, γιά νά γίνει μέτοχος τῶν δωρεῶν πού ἔφερε ᾽Εκεῖνος στόν κόσμο, γιά νά νιώσει τήν εὐλογία καί τή μεγαλωσύνη νά εἶναι μέλος Του. Μ᾽ ἕνα λόγο ἡ Πεντηκοστή ὡς συνέχεια τῆς ᾽Αναλήψεως μᾶς ἔδωσε τή δυνατότητα νά εἴμαστε ἡ προέκταση τοῦ Χριστοῦ στόν κόσμο, ᾽Εκεῖνος μέσω ἡμῶν. ῾Ζῶ δέ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δέ ἐν ἐμοί Χριστός᾽ (Γαλ. 2,20).

῎Ετσι ὁ Κύριος φεύγει ἀπό τόν κόσμο γιά νά ξανάρθει μέ ἄλλη μορφή: μέσω τοῦ Πνεύματός Του. Ἡ ἐν ἀγίῳ Πνεύματι ζωή τῆς ᾽Εκκλησίας εἶναι μία διαρκής παρουσία τοῦ Κυρίου μέ ἄλλον τρόπο ἀπό ὅ,τι ἦταν ἐδῶ στή γῆ. Ἡ ἵδρυση τῆς ᾽Εκκλησίας ἐν ῾Αγίῳ Πνεύματι καί βεβαίως ἡ διακυβέρνησή της ἀπό Αὐτόν ἀοράτως εἶναι ἡ συνέχεια τῆς ᾽Αναλήψεως τοῦ Χριστοῦ. Σύμφωνα μέ ὅ,τι βεβαίωσε ὁ ῎Ιδιος: ῾Συμφέρει ὑμῖν ἵνα ἐγώ ἀπέλθω. ᾽Εάν γάρ ἐγώ μή ἀπέλθω, ὁ παράκλητος οὐκ ἐλεύσεται πρός ὑμᾶς. ᾽Εάν δέ πορευθῶ, πέμψω αὐτόν πρός ὑμᾶς᾽ (᾽Ιωάν. 16,7).

 3. ᾽Ανάληψη καί Δευτέρα Παρουσία.

Ἡ ᾽Ανάληψη δέν παραπέμπει μόνο στήν Πεντηκοστή. Παραπέμπει καί στή Δευτέρα Παρουσία τοῦ Κυρίου. Τά λόγια τῶν ᾽Αγγέλων στούς ἔκπληκτους μαθητές τή στιγμή τῆς ᾽Αναλήψεως εἶναι ἐνδεικτικά: ῾῎Ανδρες Γαλιλαῖοι, τί ἑστήκατε ἐμβλέποντες εἰς τόν οὐρανόν; Οὗτος ὁ ᾽Ιησοῦς ὁ ἀναληφθείς ἀφ᾽ ὑμῶν εἰς τόν οὐρανόν, οὕτως ἐλεύσεται, ὅν τρόπον ἐθεάσασθε αὐτόν πορευόμενον εἰς τόν οὐρανόν᾽ (Πρ. ᾽Απ. 1,11). Ὁ ἐν δόξῃ ἐρχομός τοῦ Κυρίου γιά δεύτερη φορά ἀποτελεῖ συνέχεια τῆς πρώτης παρουσίας Του, τέλος τῆς ὁποίας ἦταν ἡ ᾽Ανάληψη, ἀλλά καί τῆς μυστηριώδους παρουσίας Του ἐν ῾Αγίῳ Πνεύματι στήν ᾽Εκκλησία. Ἡ Δευτέρα Παρουσία ἀποτελεῖ τήν προοπτική καί τήν προσμονή τῶν Χριστιανῶν. Οἱ Χριστιανοί τρεφόμαστε και ἀπό τό μέλλον. Τό ῾ἔρχου, Κύριε ᾽Ιησοῦ᾽ (᾽Απ. ᾽Ιωάν. 22,20) εἶναι ἡ κραυγή τοῦ πιστοῦ πού νιώθει τήν καρδιά του νά φλέγεται ἀπό τόν ῾᾽Ηγαπημένον᾽ (Πρβλ. ᾽Εφ. 1,6), τόν ᾽Ι. Χριστό.

 Ἡ Δευτέρα Παρουσία ὅμως θά φέρει καί τήν τελική κρίση τῶν ἀνθρώπων. Στήν κρίση αὐτή καί στή συνέχειά της, τήν αἰώνια Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, κατά τήν ὁποία θά κυριαρχεῖ πλήρως ὁ Κύριος, βλέπουμε τήν ὁριστική καί τελική ἔκφραση τοῦ βασιλικοῦ ἀξιώματος τοῦ Κυρίου, στοιχεῖο τοῦ ὁποίου εἶναι καί ἡ ᾽Ανάληψή Του. Ὁ Χριστός βασιλέας εἶναι ὁ νικητής Χριστός: κατά τῆς ἁμαρτίας, κατά τοῦ διαβόλου, κατά τῶν παθῶν τοῦ ἀνθρώπου. ῾Δεῖ γάρ αὐτόν βασιλεύειν ἄχρις οὗ ἄν θῇ πάντας τούς ἐχθρούς ὑπό τούς πόδας αὐτοῦ...῞Οταν δέ ὑποταγῇ αὐτῷ τά πάντα, τότε καί αὐτός ὁ υἱός ὑποταγήσεται τῷ ὑποτάξαντι αὐτῷ τά πάντα, ἵνα ᾖ ὁ Θεός τά πάντα ἐν πᾶσιν᾽ (Α´Κορ. 15, 25.28).

π.Γεώργιος Δορμπαράκης