Το μήνυμα του Αρχιεπισκόπου προς τους εκπαιδευτικούς

Το μήνυμα του Αρχιεπισκόπου προς τους εκπαιδευτικούς της Αθήνας

Αγαπητοί μου,

Μια μαθήτρια είπε: «Τρομάζω όταν σκέφτομαι το μέλλον. Όχι μόνο το δικό μου, όλων μας. Και τι κάνω; Δεν ξέρω. Άλλοι ετοίμασαν αυτόν τον κόσμο για μας…»(1).
      
Πράγματι, ο κόσμος μας είναι αντιφατικός, παράδοξος και παράλληλα αντινεανικός.  Σήμερα παράγονται περισσότερα υλικά αγαθά από κάθε άλλη εποχή. Αν αυτά τα αγαθά ήταν δυνατό να μοιραστούν με δικαιοσύνη δεν θα υπήρχε άνθρωπος ο οποίος να ήταν γυμνός ή πεινασμένος. Χωρίς ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, χωρίς στέγη και εκπαίδευση.
     
Ο κόσμος που ετοιμάσαμε για τα παιδιά μας είναι άδικος και διχασμένος από ένα βαθύ ρήγμα που διαπερνά τις κοινωνίες και τις χωρίζει σε ευημερούσες και μη. Τρομάζουν τα παιδιά μπροστά σε αυτόν τον ανήθικο διαχωρισμό.  Φοβούνται αυτόν τον κόσμο  στον οποίο συζεί η σιωπή με την οργή και οι ενήλικες αγνοούν τους ανήλικους. Δεν προσφέρεται με κανένα τρόπο χώρος έκφρασης για τα παιδιά.
   
Αισθάνομαι αρχάριος μπροστά στο δυσεπίλυτο πρόβλημα της απουσίας μιας παιδείας που να καλλιεργεί τη δημιουργικότητα, την ικανότητα θεωρητικής σκέψης, τη συνεργασία, την αυτονομία, την ικανότητα σχέσης και του σεβασμού ανάμεσα σε όλους τους ανθρώπους. Ίσως είναι ευκολότερο να λέμε παρά να κάνουμε κάτι για όσα επισημαίνουμε.

Για αυτό το «κάτι» θα ήθελα να σας παρακαλέσω. Να επιμένουμε στη μνήμη. Έχουμε καθήκον να θυμόμαστε ότι υποσχεθήκαμε στα παιδιά μας τουλάχιστον ένα κόσμο που θα είναι δικαιότερος, περισσότερο φωτεινός και ανθρώπινος. Να θυμηθούμε τον Κομένιο που έλεγε: «Να διαπαιδαγωγείς σημαίνει να βοηθάς τον κάθε άνθρωπο να σωθεί και να αγωνίζεσαι για την οικοδόμηση μιας ανθρώπινης κοινωνίας σε ολόκληρο τον κόσμο»(2).
          
Καλή και ευλογημένη χρονιά

Υποσημείωση

1. Η μαρτυρία βρίσκεται στο Τάξη και Αταξία, οι νέοι φωνάζουν (επιμ. Μάριου Κουκουνάρα-Λιάγκη), εκδ. Ακρίτας, Αθήνα 2011, σελ. 200.

2. Η φράση βρίσκεται στο βιβλίο του Γ. Τσιάκαλου,  Η υπόσχεση της Παιδαγωγικής, εκδ. Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη 20032, σελ. 22.

Το μήνυμα του Αρχιεπισκόπου προς τους μαθητές των Γυμνασίων και των Λυκείων

Αθήνα, 27 Αυγούστου 2012

Αγαπητά μου παιδιά,

Ίσως την ώρα που θα διαβάζονται αυτές οι γραμμές να μην τις ακούτε. Ο θόρυβος της νέας συνάντησης, η χαρά και η προσδοκία μιας ομορφότερης χρονιάς από την προηγούμενη είναι πιθανό να καλύπτουν τη δική μου φωνή. Δεν πειράζει. Γιατί στέκομαι αμήχανα μπροστά στο νεφελώδη ορίζοντα του μέλλοντός σας. Η γενιά μας δεν στάθηκε στο ύψος της αποστολής της.

Είναι φυσικό να ακούγεται η  αμφισβήτησή σας σαν  κραυγή όπως την περιγράφει ο Αισχύλος: «Μην προσπαθείς από συμπόνια με ψεύτικα να με ζεστάνεις λόγια. γιατί θαρρώ πως άλλο δεν υπάρχει  τόσο χειρότερο κακό από το ψέμα»(1) .
 
Δικαιολογημένα ίσως. Οι παροτρύνσεις μας πώς να γίνουν πιστευτές αν δεν έχετε διαπιστώσει την ειλικρίνειά τους; Σε ποιόν ορίζοντα να προσανατολιστείτε όταν η γενιά μας στήριξε τη προοπτική της, την ίδια της τη ζωή σε θεμέλια που αποδείχθηκαν όχι μόνο προσωρινά αλλά και ψεύτικα;
  
Υπήρξαν, αλλά και υπάρχουν, όμως άνθρωποι αληθινοί οι οποίοι με τον καθαρό βίο και το λόγο τους στήριξαν τους άλλους.

« Καλύτερα  να έχεις στη χώρα σου σχολείο ελληνικό, παρά να έχεις βρύσες και ποταμούς, διατί η βρύση ποτίζει το σώμα ενώ το σχολείο ποτίζει την ψυχή… Τα πάντα από το σχολείο τα μανθάνομεν, διατί  χωρίς το σχολείον περιπατούμε στο σκοτάδι»(2), δίδασκε ο Αγ. Κοσμάς ο Αιτωλός.

Ο μοναδικός τρόπος που έχουμε για να προστατευτούμε είναι να αγαπήσουμε ξανά, να  δημιουργήσουμε και πάλι, να διψάσουμε για αλήθεια, να ομορφύνουμε την ψυχή μας, να τη φωτίσουμε με το Φως της Πίστης «πέρα από τη ζωή μου και τη ζωή σας. Πέρα πολύ.»(3)

Αγαπητά μου παιδιά,

Αντικρίστε το σχολείο σας με τα μάτια της δημιουργίας, αναζητήστε τη γνώση που θεμελιώνει ελπίδα και προοπτική. Υπάρχει στα βιβλία σας καλά κρυμμένη αλλά εύκολα μπορείτε να την ανακαλύψετε.Αρκεί να ταξιδέψετε, να διαβάσετε, να αμφισβητήσετε, να ακούσετε μουσική, να βρείτε το μεγαλείο που σας έχει δωρίσει ο Θεός, στην καρδιά σας.

Καλή και ευλογημένη χρονιά

Υποσημειώσεις
1)Aισχύλου,  Προμηθέας Δεσμώτης, μετάφραση Τάσου Ρούσσου, στιχ. 694-696.
2)Κοσμά του Αιτωλού, Διδαχές και βιογραφία, εκδ. Ακρίτας, Αθήνα 20026 - Διδαχή Α2, σελ. 80.
3)Γ. Ρίτσος, Η σονάτα του σεληνόφωτος,  εκδ. Κέδρος, σελ. 12.

Το μήνυμα του Αρχιεπισκόπου για τα παιδιά του δημοτικού

Αγαπητά μου παιδιά,

Ο Χριστός παρομοιάζει τους χριστιανούς αρχικά με το αλάτι.1 Όπως το αλάτι νοστιμίζει το φαγητό και το κάνει αρεστό στους ανθρώπους, έτσι και η παρουσία των χριστιανών μέσα στον κόσμο τον «νοστιμίζει»», τον κάνει πιο όμορφο, πιο αγαθό, πιο ανθρώπινο.

Είναι τόσο απαραίτητος ο χριστιανός μέσα στον κόσμο όσο είναι και το φως. Γι’ αυτό και ο Χριστός λέει στη συνέχεια ότι «εσείς είστε το φως του κόσμου».

Αν το φως του Χριστού μας φωλιάζει στην καρδιά σας τότε αυτή γίνεται μια καρπερή γη στην οποία τα αγαθά της Παιδείας που προσφέρουν οι δάσκαλοί σας με τον αγώνα τους γίνονται όμορφοι καρποί

Αγαπητά μου παιδιά,
Εύχομαι αυτό το νέο σχολικό έτος να ανοίξετε την καρδιά σας για να κατοικήσει μέσα σας ο Χριστός μας. Να του προσφέρετε τη θέλησή σας για να σας οδηγήσει αλάθητα στην αληθινή πρόοδο.

Καλή και ευλογημένη χρονιά
† Ο Αθηνών Ιερώνυμος Β’

Η Ελλάδα μας μπορεί να σταθεί και πάλι στα πόδια της

Εξοχώτατε κύριε Πρόεδρε,

Σπαράσσεται η καρδιά και θολώνει ο νους μας με όσα συνέβησαν τους τελευταίους καιρούς και εξακολουθούν να συμβαίνουν στον Τόπο μας. Άνθρωποι με αξιοπρέπεια χάνουν, από τη μία στιγμή στην άλλη, τη δουλειά, ακόμη και το σπίτι τους.

Το φαινόμενο των αστέγων, αλλά και των πεινασμένων – φαινόμενο κατοχικών εποχών – παίρνει εφιαλτικές διαστάσεις. Οι άνεργοι αυξάνονται κατά χιλιάδες μέρα με τη μέρα. Το ίδιο και τα λουκέτα μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων. Τα νέα παιδιά, τα καλύτερα μυαλά του Τόπου, παίρνουν τον δρόμο της μετανάστευσης. Οι πατεράδες μας δεν μπορούν να ζήσουν, μετά τις δραματικές περικοπές των συντάξεών τους. Οικογενειάρχες και ιδίως οι πιο φτωχοί, οι πολύτεκνοι, οι μεροκαματιάρηδες, βρίσκονται σε απόγνωση, μετά τις αλλεπάλληλες περικοπές των μισθών τους και τους αβάσταχτους νέους φόρους. Η πρωτόγνωρη καρτερία των Ελλήνων εξαντλείται, η οργή παραμερίζει τον φόβο και ο κίνδυνος κοινωνικής ανάφλεξης δεν μπορεί να αγνοείται πια, ούτε από εκείνους που διατάσσουν, ούτε από εκείνους που εκτελούν τις φονικές συνταγές τους.

Στις δύσκολες και – αναντίλεκτα- κρίσιμες αυτές ώρες, οφείλουμε όλοι να ξέρουμε και να καταλαβαίνουμε τι σημαίνει το γεγονός ότι η ανασφάλεια, η απόγνωση και η κατάθλιψη έχουν φωλιάσει σε κάθε ελληνικό σπίτι. Ότι προκάλεσαν δυστυχώς – και συνεχίζουν να προκαλούν – ακόμη και αυτοκτονίες, εκείνων που δεν μπόρεσαν να αντέξουν το δράμα των οικογενειών και τον πόνο των παιδιών τους.

Μπροστά σε όλα αυτά, η Εκκλησία της Ελλάδος αξιοποιεί κάθε δυνατότητα αλληλεγγύης. Και είναι θετικό που, μέσα στην τόση καταχνιά, ξεπροβάλλει η ευαισθησία, το φιλότιμο και ο αγνός πατριωτισμός των Ελλήνων. Για να δώσει ένα πιάτο φαϊ, ένα ρούχο, μια ανάσα ζωής στους απελπισμένους.

Δυστυχώς, όμως. Όπως ξεκάθαρα φαίνεται πλέον, το δράμα της Πατρίδας μας όχι μόνο δεν τελειώνει εδώ, αλλά μπορεί να προσλάβει και νέες ανεξέλεγκτες διαστάσεις.

Ζητούνται, άλλωστε, τις ώρες αυτές, ακόμη σκληρότερα, ακόμη πιο επώδυνα, ακόμη πιο άδικα μέτρα, στην ίδια αδιέξοδη και αποτυχημένη γραμμή του πρόσφατου παρελθόντος μας.

Ζητούνται ακόμη μεγαλύτερες δόσεις ενός φαρμάκου που αποδεικνύεται θανατηφόρο.

Ζητούνται δεσμεύσεις που δεν λύνουν το πρόβλημα, αλλά αναβάλλουν μόνο προσωρινά τον προαναγγελθέντα θάνατο της Οικονομίας μας.

Και υποθηκεύουν, ταυτόχρονα, την εθνική μας κυριαρχία.

Υποθηκεύουν τον πλούτο που έχουμε, αλλά και αυτόν που μπορεί να αποκτήσουμε στα εδάφη και τις θάλασσές μας. Υποθηκεύουν την Ελευθερία, τη Δημοκρατία, την Εθνική μας Αξιοπρέπεια.

Απογοητευμένοι, απελπισμένοι και ανήσυχοι Έλληνες μας ρωτούν και ζητούν υπεύθυνες, ειλικρινείς και πειστικές απαντήσεις.

Ρωτούν τι τους ξημερώνει η επόμενη ημέρα.

Ρωτούν που πάει η Πατρίδα μας.

Ρωτούν τι επιτέλους μπορεί να σταματήσει το δράμα.

Τι μπορεί να ξαναγεννήσει την χαμένη ελπίδα.

Δυστυχώς όμως !

Στη διαμόρφωση των αποφάσεων, οι φωνές των απελπισμένων, οι φωνές των Ελλήνων, αγνοούνται προ-κλητικά. Δυστυχώς, σήμερα, οι Έλληνες δεν βρίσκουμε απάντηση ούτε στα όσα έγιναν και εξακολουθούν να γίνονται, ούτε στα όσα ζητούνται από τους ξένους. Είναι, μάλιστα, τουλάχιστον ύποπτη η εμμονή τους σε αποτυχημένες συνταγές. Και είναι προκλητικές οι αξιώσεις τους σε βάρος της Εθνικής μας κυριαρχίας. Και αυτό είναι, ίσως, το πιο ανησυχητικό.

Δεν μπορεί, άλλωστε να αγνοείται από κανέναν ότι οι αντοχές των ανθρώπων γύρω μας εξαντλήθηκαν. Όπως εξαντλήθηκαν και οι αντοχές της πραγματικής οικονομίας.

Και βέβαια, δεν μπορεί παρά να υπάρχουν μπροστά μας και άλλοι δρόμοι.

Δρόμοι πνευματικής ανάτασης και οικονομικής ανάταξης.

Δρόμοι δημιουργίας, ελπίδας και προοπτικής.

Δρόμοι ανοικτοί για κάθε Ελληνίδα και κάθε Έλληνα.

Σε αυτούς τους δρόμους οφείλουμε να πορευθούμε όλοι, με τη συναίσθηση της μετάνοιας. Ενώνοντας τις αστείρευτες δυνάμεις του Έθνους μας.

Αποκρούοντας, ταυτόχρονα, τους έξωθεν εκβιασμούς και απορρίπτοντας τις θανατηφόρες συνταγές τους. Έχοντας, πάνω απ’ όλα, ακλόνητη τη βεβαιότητα, ότι με τη βοήθεια του Θεού και την πίστη στις δυνατότητές μας μπορούμε να τα καταφέρουμε.

Η Ελλάδα του Πολιτισμού, η Ελλάδα της Ιστορίας, η Ελλάδα των Παραδόσεων δεν μπορεί να χαθεί ούτε γιατί κάποιοι το πίστεψαν, ούτε γιατί κάποιοι μπορεί να το θέλουν. Η Ελλάδα μας μπορεί να σταθεί στα πόδια της. Μπορεί, και πάλι, να τραβήξει μπροστά.

Εξοχώτατε κύριε Πρόεδρε,

Αυτόν τον δρόμο αναζητούμε και προσδοκούμε οι Έλληνες σήμερα.

***

Επιστολή του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου προς τον Πρωθυπουργό κ. Λ. Παπαδήμο στις 2/2/2012.

Πηγή: Πρόναος